Ημέρα Μνήμης

«Κάθε φορά που ένας άνθρωπος πέθαινε στα λάγκερ, κάθε φορά που ένας άνθρωπος γινόταν σκόνη στη Χιροσίμα, κάθε φορά που ένας άνθρωπος λιμοκτονεί στη λεηλατημένη Αφρική, κάθε φορά που ένας άνθρωπος πνίγεται στη Μεσόγειο, ο Άνθρωπος χάνει ένα κομμάτι απ’ την ψυχή του και ~μέρα με τη μέρα, θάνατο με τον θάνατο, πτώμα με το πτώμα~, απομένει ένα άδειο κουφάρι, ένας νεκρός που περπατάει.»  είπε ένας εγγονός της Πηνελόπη Δ. καθώς αναρωτιόταν τι τον συνδέει με το Άουσβιτς.
Με τον ίδιο τρόπο ταυτίζομαι κι εγώ. Ίσως αυτό συνδέει κι εμένα.
Σαν σήμερα το 1945, ο σοβιετικός Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Άουσβιτς – Μπίρκεναου στην Πολωνία. Η ημερομηνία αυτή (27 Ιανουαρίου) ορίστηκε από τον ΟΗΕ ως «Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος» κατά την οποία πρέπει να επιβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας απέναντι στα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως είχε υπογραμμίσει ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Μπαν Κι Μουν.

Κάθε χρόνο υπάρχουν, γιορτάζονται, πραγματοποιούνται ημερίδες και εκδηλώσεις για τις Ημέρες αυτές. Εγώ για την ημέρα αυτή επέλεξα να μοιραστώ μαζί σας αποσπάσματα από ένα βιβλίο που διδάσκεται στα σχολεία της Ιταλίας, το βιβλίο του Πρίμο Λέβι «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος» (Εκδόσεις «Άγρα»).


«Στη Γερμανία του Χίτλερ ήταν διαδεδομένος ένας ιδιαίτερος τρόπος συμπεριφοράς: Αυτός που ήξερε δεν μιλούσε, αυτός που δεν ήξερε δεν ρωτούσε, σε όποιον γίνονταν ερωτήσεις, δεν απαντούσε. Κατ΄αυτόν τον τρόπο ο μέσος Γερμανός πολίτης κατοχύρωνε και υπεράσπιζε την άγνοιά του, η οποία δικαιολογούσε ικανοποιητικά την υποστήριξή του στον φασισμό».


Το βιβλίο αυτό  – «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος»  («Se questo e un Uomo») – γράφτηκε ένα χρόνο μετά την απελευθέρωση του Primo Levi, ο οποίος χωρίς συναισθηματισμούς καταθέτει με στωικό τρόπο τα γεγονότα από τον εγκλεισμό του στο Άουσβιτς.


«Παντού στον κόσμο αν γίνει αρχή της παραβίασης των θεμελιωδών ελευθεριών του ανθρώπου και της ισότητας, θα οδηγηθούμε στα στρατόπεδα, είναι δύσκολο να σταματήσεις έτσι και μπεις σ’αυτόν τον δρόμο.»


Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης λοιπόν, και εγώ κρατώ πως το κακό υπάρχει παντού στον κόσμο μας. Υπάρχει μέσα σε όλους, στους φτωχούς, στους πλούσιους, σε αυτούς που εξουσιάζουν και σε αυτούς που υπομένουν. Υπάρχει στις ψυχές όλων. Κρύβεται σε κάθε γωνιά. Για το λόγο αυτό πρέπει να σκαλίζουμε την μνήμη όπως κάνει και ο Primo Levi στο βιβλίο του και να μιλάμε. Να μιλάμε για αυτό το κακό στα παιδιά μας. Να μιλάμε για να το ξορκίσουμε. Τέλος, πάντα πρέπει να θυμόμαστε πως το Άουσβιτς έγινε από ανθρώπους σαν εμάς. Και όπως μπορεί να διαβάσει κανείς στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου:


«Ο φασισμός ήταν ακόμα παρών, αλλά κρυμμένος μέσα στο κουκούλι του. Προετοίμαζε την αλλαγή του για να εμφανιστεί ξανά με καινούργιο πρόσωπο, μη αναγνωρίσιμο, πιο αξιοσέβαστο, προσαρμοσμένος στις καινούργιες συνθήκες ενός κόσμου ο οποίος έβγαινε από την καταστροφή που ο ίδιος ο φασισμός είχε προκαλέσει.»


«Ζωή.»

 

Δε βαριέσαι…

«Δε βαριέσαι» είναι η φράση που ακολουθεί τις σκέψεις μου αυτό τον καιρό…
Επειδή -δυστυχώς- πάντα παίρνω τη ζωή στα σοβαρά, παρ’ όλο που μου έδειξε πως πρέπει να εστιάζω στους ανθρώπους μου και ό,τι με γεμίζει!

Δε βαριέσαι λοιπόν,
για όλες τις καταστάσεις που δεν ωφελούν, που δε με πηγαίνουν παραπέρα.
Για την ενέργεια που σπατάλησα σε πρόσωπα, μιας και ακόμα να μάθω πως οι άνθρωποι δε φέρονται όπως τους φέρεσαι εσύ. Δεν απαντούν στην αγάπη με αγάπη (αν και εγώ θα απαντούσα με περισσότερη αγάπη).
Για τις σκληρές αλήθειες που δεν άντεξες και δεν ειπώθηκαν.
Για την επιφάνεια στην οποία βολεύτηκες!

Δε βαριέσαι & δεν πειράζει….
Γιατί με κάθε «χτύπημα» μαθαίνεις!
Μαθαίνεις να απομακρύνεσαι από τοξικούς ανθρώπους.
Μαθαίνεις να τους δίνεις ακριβώς την σημασία και την αξία που τους αρμόζει.
Μαθαίνεις να μην σπαταλάς ενέργεια και ζωή.
Μαθαίνεις να μην σε ξοδεύεις μα κυρίως μαθαίνεις πως με κάθε «δε βαριέσαι» που ειπώθηκε ξαναμπαίνεις στο δρόμο που εσύ έχεις ορίσει σωστό για τη ζωή σου.
Στο δρόμο που σε πηγαίνει παραπέρα, πιο κοντά σε ό,τι αγαπάς και σε κάνει να χαμογελάς.

«Ζωή.»

«Υπάρχουν και καλύτερα»

 
Φριχτέ* μου άνθρωπε, πιστεύεις πως με το να μας υπενθυμίζεις συνεχώς πως υπάρχουν και χειρότερα, θα πετύχεις τον σκοπό σου;
Όχι!
Όσο φοβισμένοι κι αν νιώθουμε, επιλέγουμε να προσπαθούμε για το καλύτερο των γύρω μας και το δικό μας.
Το να λες συνεχώς «Τι καλά που είμαστε, δεν βλέπεις τι γίνεται στη χώρα;» και «Υπάρχουν και χειρότερα» σε κάνει τουλάχιστον παθητικό προς τη ζωή.
Εκτός από εγωκεντρικό και έναν εξίσου φοβισμένο άνθρωπο…
Προφανώς και βλέπουμε, όχι μόνο όσα ισχυρίζεσαι, μα και ανθρώπους σε παγκάκια, άρρωστα αδέσποτα, οικογένειες να διαλύονται λόγω κρίσης και άλλα πολλά τα οποία δεν ανήκουν στα «χειρότερα» σου!

*Το ότι όμως δεν τόλμησες εσύ να φύγεις όταν μπορούσες ή να αφήσεις τους ανθρώπους με τους οποίους έγινες ίδιος πια (κάτι που με στενοχωρεί αρκετές φορές όταν το σκέφτομαι) δεν είναι λόγος να συμπεριφέρεσαι έτσι.
Αντίθετα, λόγω αυτού θα έπρεπε να ενθαρρύνεις όσους ονειρεύονται ακόμα, κι ας παλεύουν συνεχώς με το μέσα τους και τα θηρία της ανθρώπινης ζούγκλας.
Θα έπρεπε να τους εμπνέεις και να τους βοηθάς στο έργό τους.

Έτσι, παρόλο που δεν κατάφερες άμεσα εσύ να γίνει ο κόσμος λίγο καλύτερος, θα ήσουν μέρος της δικής μας επιτυχίας ή έστω της προσπάθειας για αυτό το καλύτερο που υπάρχει εκεί έξω.

Υ.Γ. Αν ποτέ διαβάσεις το άρθρο αυτό, καλέ μου Θ., άρχισε την αλλαγή σου με το «υπάρχουν και καλύτερα» Δεν σημαίνει πως το καλύτερα φαντάζει εύκολο και ρόδινο, μα είναι τουλάχιστον ελπιδοφόρο.

«Ζωή.»

 

Που οδηγούν οι δεύτερες ευκαιρίες;

Η ζωή είναι γεμάτη εκπλήξεις!
Όσο «κλισέ» κι αν ακούγεται, είναι η αλήθεια.
Σκέψου πόσες φορές είπες «τέρμα, ως εδώ. Αλλάζω πορεία» και θες για να δοκιμαστείς (;) οι άνθρωποι επιστρέφουν, οι ισορροπίες σου αλλάζουν ξανά και εσύ μπαίνεις στη διαδικασία και πάλι της επιλογής.
Μια σειρά επιλογών είναι η ζωή μας άλλωστε…
Πρέπει και πάλι να επιλέξεις, να δώσεις ή όχι μια δεύτερη ευκαιρία σε κάποιον που σε πλήγωσε ή δε σου φέρθηκε όπως περίμενες.
Είτε κλείνεις αμέσως, χωρίς δεύτερη σκέψη, την πόρτα για μια δεύτερη ευκαιρία, είτε πνίγεσαι με τα ερωτήματα που θέτεις στον εαυτό σου: «εννοεί ό,τι λέει; αντέχω μόνος; το δέχεται ο εγωϊσμός μου; να δώσω την ευκαιρία που ζητά; και αν όντως άλλαξε; Μα οι άνθρωποι που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία δεν τη χρειάζονται.. Όχι, όχι, καλύτερα έτσι! Μα όταν εγώ ζητούσα δεύτερη ευκαιρία και δεν μου την έδωσαν, πώς ένιωσα;»
Κι ενώ όλα δείχνουν πως θα κλείσεις την πόρτα στον άνθρωπο αυτό, αποφασίζεις να ζητήσεις την συμβουλή των φίλων σου ώστε να καταφέρεις να επιλέξεις. Φίλοι που έχουν ζήσει διαφορετικές εμπειρίες, σου δίνουν την συμβουλή που ζητάς:
είτε είναι σύμφωνοι με τα θέλω σου, είτε επιφυλακτικοί είτε αντίθετοι [αυτοί συνήθως φροντίζουν για το καλό σου, με έναν ιδιαίτερο τρόπο (!), υπενθυμίζοντάς  σου και όσα πέρασες!].
Όμως, σαν να μην ήταν όλα αυτά αρκετά, ακούς μέσα στο κεφαλάκι σου ή στις κουβέντες με τους φίλους «και ο κόσμος; τι θα πει;».
Καταλήγεις λοιπόν να μη δώσεις την ευκαιρία και δε μαθαίνεις ποτέ αν όντως άλλαξε ο άνθρωπος που σου την ζήτησε κι αν όντως εννοούσε όσα έλεγε στο διάστημα αυτό που έπρεπε να επιλέξεις!

Όλα τώρα κυλούν όπως ήθελες και είχες σχεδιάσει για τη ζωή σου ή ξεκινάει κάτι από την αρχή, με νέες βάσεις και με τη δυνατότητα να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου, έχοντας πάντα στο μυαλό σου πως:



Ο κόσμος πάντα βρίσκει κάτι να πει.
Σημασία έχει να είσαι εσύ καλά με την επιλογή σου.
Με την κάθε επιλογή σου.
Μπορεί να ακούσεις «τα πας καλά με την ανακύκλωση» ή
«κρίμα, σε λυπάμαι» αλλά να θυμάσαι πως όταν το «αύριο» είναι μια δεύτερη ευκαιρία που σου δίνει η ζωή πόση σημασία έχουν τα λόγια αυτών που μιλούν για «ανακύκλωση» & «επιστροφές»;


Μεγάλωσα σε ένα περιβάλλον που μου έμαθε πως i) οι άνθρωποι αλλάζουν σε κάθε ηλικία. Με θέληση, προσωπική δουλειά και προσπάθεια, αλλά σε κάθε ηλικία και ii) να μην σκορπάω τον χρόνο μου
Όταν μου ζητήθηκε η δεύτερη ευκαιρία από τον άνθρωπο που με είχε πληγώσει, υποτιμήσει και δεν με είχε σεβαστεί, δεν ήξερα ούτε αν μπορούσε να δουλέψει με τον εαυτό του και να αφήσει πίσω συνήθειες τόσων ετών (κοντεύει τα δεύτερα -άντα!), ούτε αν μπορεί να λέει αλήθειες (αλήθειες κυρίως σε εκείνον)
ούτε φυσικά αν εννοούσε πως «συνειδητοποίησε πόσο ερωτευμένος είναι, ότι δεν μπορούσε να φανταστεί τη ζωή του σε 10 χρόνια με άλλη και ότι κατάλαβε το λάθος του…» Αποφάσισα όμως να πάρω το ρίσκο.
Έτσι κι αλλιώς κάθε επιλογή δεν έχει το ρίσκο της;
Ήθελα να πάψω να φοβάμαι. Να νικήσω τον φόβο που όλους μας κρατά πίσω.
Ξεκίνησα από το μηδέν (αρκετά επιφυλακτική στην αρχή μέχρι να ξαναχτιστεί η εμπιστοσύνη) και εντελώς συνειδητά πως πρόκειται για μια ακόμη επιλογή.
Η μόνη ευκαιρία που υπήρχε ήταν για μένα!
Κατάφερα να με συγχωρήσω και να με γνωρίσω καλύτερα. Μπόρεσα στο διάστημα αυτό να αποδεχθώ καταστάσεις και να αντιμετωπίσω ανθρώπους και φόβους.
Είδα ανθρώπους που επέλεξαν να «ανακυκλωθούν» επειδή δεν αντέχουν την μοναξιά. Είδα όμως και εκείνους που έχουν αφιερώσει πολύ χρόνο μόνοι τους και πραγματικά επέλεξαν να ζήσουν με το «δεν πειράζει, καλή καρδιά» παρά με το «αν έδινα την ευκαιρία, πως θα ήταν η ζωή μου;».


Οι ευκαιρίες είναι για να δίνονται. Είτε θα αξιοποιηθούν είτε θα τις εκμεταλλευτούν. Και στις δυο περιπτώσεις κερδισμένος θα είσαι!
«Ζωή.»